سفارش تبلیغ
موسسه تبیان
صبح سعادت: سربلندی عدالت ابادانی
1 2 >

مشوق عاملی است که دستیابی به آن،انگیزه های افرادراارضامی نماید.برای دانش آموزان نمره خوب ورسیدن به پاسخ صحیح یک مسئله هردومشوق به حساب می آیند.درواقع مشوق ها همان تقویت کننده های مثبت بوده وعاملی هستندکه افرادبرای دستیابی به آن کوشش می نمایند.تقویت کننده های مثبت به چهاردسته تقسیم می شوند:
1-تقویت کننده نخستین:مانند آب وغذاکه درحقیقت نیازهای فیزیولوژیکی موجودزنده را ارضا می کند.
2- تقویت کننده شرطی:مانند پول ، نمره ، مقام ، شغل و ...
3- تقویت کننده اجتماعی:مانند توجه،محبت،تائید،لبخندزدن ونوازش کردن و ... هستند.
4- تقوین کننده شخصی:که به آن انگیزش درونی نیزگفته می شودکه درحقیقت رضایت خاطرحاصل از یادگیری وکسب دانش ازآن موارد می باشد.
این انگیزه ها نیازی به تقویت کننده های مشخص خارجی نداشته بلکه فعالیت یادگیری ونتایج حاصل ازآن،خوداثرتقویتی دارند.
باتوجه به تقویت کننده های فوق الذکربه معلمین و والدین توصیه می شود که دردانش آموزان به تدریج اثر انگیزه های بیرونی راکم کرده ومشوق انگیزش درونی باشند تا بدین ترتیب دانش آموزان یادگیری را به خاطر یادگیری و فراگرفتن آموخته های جدیدانجام دهند،نه به خاطرکسب مشوق های مادی وزودگذر. به معلمین و والدین گرامی توصیه می شود که به موارد زیر توجه کنند:
• معلمان ارارائه مطالب کسل کننده واستفاده ازروشهای یکنواخت تاحدامکان خودداری کرده وتنوع درشیوه تدریس رارعایت کنندوازمتکلم وحده بودن پرهیزنمایند.
• میزان توجه ودقت شاگردان به معنی داربودن مطالب،تازگی،پیچیدگی وسادگی مطالب نسبت مستقیم دارد،بنابراین،این امرهمراه باتغییردررفتارمعلم حین درس توجه ودقت دانش آموزان راافزایش خواهدداد.
• استفاده ازتشویق های کلامی مانند عالی،مرحبا،احسنت پس ازعملکرددرست شاگردان سبب افزایش و تقویت یادگیری می گردد.
• والدین ومعلمین ازنمرات دانش آموزان تنها به عنوان وسیله ای برای دادن بازخوردوتوجه هرچه بیشتر آنان به نقاط ضعف وقوت خود ومیزان یادگیری ایشان استفاده کنند، نه بعنوان وسیله ای برای تنبیه.
• معلمان مطالب آموزشی بصورت متوالی ازساده به مشکل ارائه دهند تادرابتداشاگردان دریادگیری مطالب ساده موفقیت بدست آورند وانگیزه آنها درکسب یادگیری های بعدی افزایش یابد.
• معلمین ازایجادرقابت وهم چشمی دربین دانش آموزان،خودداری ورزند.
• معلمین بااستفاده ازمثالها واصطلاحات آشناوساده،زمینه افزایش سرعت یادگیری راایجادکنند.
• استفاده ازبحث های گروهی،بازیهای آموزشی،ایفای نقش مراجعه به کتابخانه وجمع آوری اطلاعات و آگاهی ازمیزان پیشرفت خود سبب افزایش علاقه وتوجه دردانش آموزان می گردد.
درانتها یادآوری این نکته مهم به نظرمی رسد که ایجاد فضای آزادیادگیری بدون احساس ترس واضطراب ازعدم موفقیت وشکست،تشویق دانش آموزان به اظهارعقایدواندیشه های خودودرنتیجه افزایش حس مسئولیت وقبول توانائیها وشایسته گیهای خود از امور بسیار مهم در فراگیری سریع تر ومناسب تراست.


11/11/90::: 9:16 ص
نظر()
  
  

ایجاد هوشیاری و توجه دردانش آموزان:
 


وجود دقت وتوجه ازعوامل مهم درفراگیری مطالب درسی است ودقت وتوجه کم سبب یادگیری ضعیف دردانش آموزان می گردد.بنابراین معلمان ومربیان برای افزایش سطح توجه ودقت دانش آموزان، باتوسل به تدابیروروشهای مختلف،می توانند توجه دانش آموزان رابه مطالب درسی جلب نمایند.درحقیقت معلم بایددرکلاس درس،نقش یک محرک رابازی کند.معنی دار کردن مطالب، پیچیدگی وسهولت یا سختی وآسانی مطالب وگفته ها،رفتارهای معلم ازقبیل نگاه کردن یکسان وهمه رامخاطب قراردادن،کیفیت نوشته های معلم برروی تخته،همه به طورمستقیم توجه ودقت دانش آموزان راتحت تأثیرقرار می دهد.
معلم با استفاده ازتدابیرآموزشی می تواند بعد از ایجاد توجه ودقت دردانش آموزان آن رادرسطح مطلوب حفظ نماید.ازسوی دیگرکم یازیادبودن علاقه دانش آموزان نسبت به یادگیری وآموختن موضوعهای مختلف درسی به تجارب آنها دربرخوردبااین موضوع ها ارتباط دارد.تجارب یادگیری دانش آموزان دردرسهای مختلف وقتی به صورت موفقیت ها یا شکست های پی درپی باشد، سبب ایجاد تصوراتی نسبت به توانایی ها در رابطه بایادگیری موضوع های مختلف می شود و حتی انگیزه آنهارادررابطه باموضوع های مشابه،تحت تأثیرقرار می دهد.
اگر دانش آموز معتقد باشدکه درگذشته،دریادگیری مطالب مشابه با مطالب جدید موفق بوده است با علاقمندی ودقت به مطالب جدیدگوش فراداده وآنها رامی آموزد، اما اگر به این اعتقاد رسیده باشدکه یادگیری مطالب جدید نیزمانند یادگیری مطالب مشابه درگذشته منجر به شکست خواهد شد،نسبت به یادگیری آن مطلب ازخودعلاقه نشان نخواهد داد.
این انگیزه های مثبت ومنفی ابتدا مشخص ومحدود به موضوعهای خاص درمدرسه هستند،اما باافزایش تجارب مثبت یامنفی، گسترش می یابند وتا آنجا پیش میروند که تمام دروس رافرامی گیرند. اگر تجارب داتش آموزازمحیط مدرسه خصوصاً درسالهای نخست تحصیلی حاکی از وجودشایستگی ولیاقت درمدرسه باشد،تجارب احساس موفقییت وافزایش اعتماد به نفس درسالهای آتی نیزتکرار خواهد شد.
چنین فردی قادرخواهد بود باتکیه براین تجارب موفقیت آمیز درحین تحصیل آن رابه زندگی واقعی خودتعمیم دهد وبدون تحمل سختی بربحران ها،فشارهاواسترس های شدیددرزندگی غلبه کند.این احساس لیاقت وشایستگی که در مدرسه آموخته می شود،وی راقادرمی سازددرحل مسائل ازروشهای واقع بینانه ای استفاده کند.ازسوی دیگر،تجارب شکست وعدم شایستگی طی سالیان تحصیل درمدرسه دردانش آموزان سبب ایجاد علائمی ازاحساس حقارت وخودکم بینی وپریشانی می شودوبرارتباطات آنها دردنیای خارج ازمدرسه نیز تأثیرمی گذارد.
پیشنهادهایی برای برانگیختن وحفظ توجه وعلاقه به یادگیری دردانش آموزان:
• معلمین گرامی به دانش آموزان خودنشان دهید که به آنها علاقه دارید وآنها به کلاس شما«تعلق» دارند. اسامی آنان را یاد بگیرید.
• همکاری میان دانش آموزان رابااستفاده ازانواع شوراهای دانش آموزی(تحصیلی،بهداشتی)تشویق کنید
• درصورت لزوم درشیوه کاری خود تغییردهید ومیان ساعات تدریس طولانی وسخت،فرصت استراحت کوتاهی مثلاً یک حرکت ورزشی ساده رافراهم کنید.
• برای تشویق روح همکاری،جلساتی برای درمیان گذاشتن مسائل تشکیل دهید.
• ارزش یادگیری رابه دانش آموزان گوشزد کنید ومحدودیت ها و زیانهای عدم یادگیری رایادآورشوید.

 


  
  

صبح با صدای الله اکبر بیدار شدن و روز با نماز فجر آغاز کردن، به انسان احساس سرزندگی نشاط و آمادگی برای فعالیت می‌دهد.زود بیداری صبحگاهی و احساس غمگینی در غروب، که در بیماری افسردگی شایع است، با برپایی نماز
فجر و مغرب، به شخص افسرده در این زمان ها، اطمینان قلب و احساس بهبودی می‌بخشد.
گروهی از روان پزشکان دانشکدة علوم پزشکی علامه اقبال لا هوری در پاکستان، در سال 1985 م به این نتیجه رسیده‌اند که درمان افسردگی با نماز و تهجد، نافله و ذکر آیات قرآنی، در گروه مطالعه تا 78./. درصد مؤثر بوده است؛ در مقابل، در گروه شاهد که شب بیدار بودند، پانزده درصد بهبودی نشان داده‌اند. تحقیق دکتر محمد اظهر از مالزی نیز نتایج مشابهی را نشان داده است. همچنین، روان پزشکان در این امر همگی معتقدند که مرگ و میر کسانی که تعداد نزدیکان آنان محدود بوده، تا سه برابر، بیش از کسانی است که با دوستان خود در تماس مستمر و همیشگی بوده ند.
طبق بررسی های حسین اکبر (1377)، نماز جماعت و رفتن به مسجد، امکان تماس مستمر با افراد هم عقیده و روابط اجتماعی را فراهم می‌کند. خاتونی (1376) دریافته است که شنیدن آوای قرآن باعث کاهش اضطراب بیماران قلبی می‌شود. همچنین، رمضانی (1380) در بررسی وضعیت روانی و مذهبی افراد مبتلا به ویروس ایدز دریافت که در طول مدت مطالعة باورهای دینی و اعتقادی افراد، هم گام با آن، سیر بیماری دست خوش تغییر شده است؛ بنابراین، نتیجه می‌گیرد که با استفاده از درمان های روان شناختی همراه با شیوه های مبتنی بر اعتقادات و باورهای مذهبی، دردهای روحی و روانی به طور مؤثرتری در افراد مبتلا، کاهش یافته و زمینة پیشگیری از گسترش و انتقال ویروس به سایر افراد، در آنها تقویت می‌شود.(10)
در مطالعه موسوی و همکاران (1380) دربارة حضور در اجتماعات مذهبی، و ارتباط آن با بیماری حاد قلبی، مشخص شد که در مجموع، حضور نیافتن در مراسم و گردهمایی های مذهبی مورد مطالعه، بیش از 32./. درصد از بیماران حاد
قلبی در شش ماه پیش از ابتلا را تشکیل می‌دادند. در حالی که این رقم در گروه کنترل کمتر از سیزده درصد بود. جیمز و مانویل جی (11) (1993) نشان داده‌اند که تمرین های مذهبی و نیایش، موجب درونی شدن ایمان مذهبی و ارتقای وضعیت دوانی بازماندگان از جنگ ویتنام شده است. (12)
در دوران نو جوانی، یکی از اثرات بسیار روشن مسائل فرهنگی بررفتار جنسی نوجوانان، مداخلات مذهبی است. نوجوانانی که در مراسم مختلف مذهبی حضور جدی دارند، ارزش های مذهبی را جزء مهمی از زندگی خود درنظر می‌گیرند و کمتر به فعالیت های جنسی زود هنگام می‌پردازند. این یافته ها، در خصوص نوجوانان مذاهب مختلف کاتولیک، پروتستان و یهود، کاربرد یکسانی دارد.
در پژوهش هالپرن (13) و همکاران (1994)، ترشح هورمون تستوسترون و رابطة آن با دین داری، برروی صد پسر نوجوان بررسی شد. هدف آنها کنترل فعالیت جنسی بود. این افراد دریافتند که پرداختن به امور مذهبی و فعالیت های دینی، در ترشح هورمون جنسی تستوسترون نقش بسزایی دارد. زمانی که نوجوان به امور دینی سرگرم می‌شود، یا به مقدمات و اصول دینی توجه می‌کند، نگرش جنسی او منفی شده و رفتار جنسی‌اش کاهش می‌یابد؛ زیرا هنگام پرداختن به امور دینی، هورمون تستوسترون کمتر ترشح می‌شود و چون که این هورمون کم ترشح می‌شود، فعالیت جنسی نیز کاهش می‌یابد.
اثرات مداخلات مذهبی در کاهش اضطراب و تحمل فشارهای روانی پس از بهبودی مشکلات روان شناختی مورد بررسی شده است. همچنین، ارتباط بین مذهبی بودن و اضطراب و ناراحتی های روانی، در مطالعات همه گیر شناسی مورد بررسی قرار گرفته است. برای نمونه، نتایج دو بررسی نشان داد، اضطراب و ناراحتی های روانی افرادی که به اعتقادات مذهبی پایبند بودند، بسیار کمتر از کسانی بود که به این اعتقادات پایبند نبودند.(14)
درمطالعات مختلف، از جمله پژوهش جلیلوند (1378) دربارة بررسی تأثیر نماز بر اضطراب دانش آموزان دبیرستانی شهر تهران، مشاهده شد که آن دسته از دانش آموزانی که نماز می‌خوانند و مفید به تکالیف مذهبی اند از اضطراب کمتری رنج می‌برند.(15)
در پژوهش خلخالی (1380) با عنوان مقایسة نیم رخ رواین افراد با گرایش مذهبی بالا و پایین در شهرستان تنکابن، مشخص شد که دانشجویانی که اعتقادات مذهبی بیشتری داشتند کمتر به اختلالات روانی در آیتم های مربوط به آزمون(MMPI (16 مبتلا بوده‌اند.


27/10/90::: 9:20 ص
نظر()
  
  


تأثیر شعایر دینی بر بهداشت روانی جوانان(1)
 تحکیم مبانی خانواده و بالابردن فرهنگ آن راه دیگر تأمین سلامت روانی برای انسان ها، تأمین محیطی گرم و عاطفی برای برآورده کرده نیازهای گوناگون روانی و جسمانی است. خانوادة هسته‌ای، از دیدگاه اسلام مناسب ترین مجموعه‌ای است که می‌تواند چنین محیطی را فراهم آورد. از دیدگاه اسلام، خانواده گرامی ترین نهادی است که خداوند بر آن صحه گذاشته است. پیامبر اکرم(ص) فرمود:
«ما بنی فی الاسلام بناء احب الله عزوجل واعزّ من التزویج»؛ در اسلام هیچ بنایی ساخته نشده است که نزد خداوند، مطلوب تر و گرامی تر از ازدواج باشد.



بهسازی محیط
 


یکی دیگر از راه های تأمین سلامت روانی، بهسازی محیط اجتماعی برای رسیدن به چنین هدفی است. اگر اجتماع محل عرضه انواع محرک های نفسانی باشد و روابط اجتماعی بر این اساس استوار شود، مدارهای سازمان روانی انسان ها، بیشتر برای برآورده کردن خواسته های نفس به کار می‌‌افتد و سرانجام، جامعه مجموعه‌ای می‌شود از تحریک ها و برآورده سازی خواهش نفسانی که به دلیل امکان ناپذیر بودن برآورده سازی نیازهایی که جامعه به وجود آوررده است، بسیاری از فرایندهای روانی، مختل شده و سرانجام، ناهنجاری و بیماری افزایش می‌یابد بدون شک، تحریکات نفسانی بسیار ساده تر از برآورده کردن نیازی است که در پی آن به وجود می‌آید.(1)
توجه به سایر ابعاد اجتماعی نیز از لحاظ سالم سازی محیط اجتماعی، اهمیت بسزایی دارد. تصحیح روابط متقابل اجتماعی، اصلاح ذات بین، رعایت حقوق فردی و اجتماعی انسان ها، احترام متقابل، پسندیدن برای دیگران آنچه را که برای خود می‌پسندیم، و بسیاری از حقایق دیگر، از ضرورت های ایجاد زمینه برای حفظ سلامت روانی است.
تخلیة جامعه از خواهش های نفسانی و غنی سازی آن به آداب اخلاقی و اجتماعی، نمی‌تواند محرک های مزاحم و بیماری زا را به پایین ترین حد ممکن برساند. در روان شناسی، بدون توجه به این نکات نمی‌توان دربارة سلامت روانی سخن گفت.

پیامدهای رفتارمذهبی
 


کرونوبیولوژی(2) یا زیست شناسی زمان، دانشی است که به پدیده های زیستی و تغییرات آنها متناسب با زمان (شب، روز، ماه وسال) می‌پردازد. این دانش در رابطه با تغییرات زیستی و ارتباط آن با زمان است. در خصوص شعایر، یکی از متغیرها این است که این شعایر باید در زمان خاصی انجام گیرند؛ برای نمونه، نماز دارای اوقات برگزاری مشخصی است. امروزه مشخص شده است که ترشح بسیاری از هورمون ها، دوره‌ای و متناوب است؛ یعنی برای مثال، در طول یک شبانه روز، به صورت یکنواخت ترشح نمی‌شوند؛ بلکه بعضی از هورمون ها بیشتر در ساعت های اولیة شب و در نیمه شب، و برخی نیز در فاصلة بین طلوع فجر و طلوع خورشید صبحگاهی ترشح می‌شوند.(3)
باپیشرفت علم مشخص شده است که استراحت و خواب در ساعت های اولیة تاریکی پس از وقت نماز عشا، در مقایسه با ساعت های پایانی شب، برای تقویت قوای جسمانی و روحی، وترمیم و بازسازی در بدن «انابولیسم»(4 )بسیار مؤثر است. در این ساعت ها هورمون رشد(5) در خون، به بالاترین میزان می‌رسد. سفارش اسلام به خواب اول شب و بیداری ساعات پایانی شب و تأکید بر بیدار ماندن به هنگام بین الطلوعین – فاصلة بین طلوع سپیدة صبح و طلوع خورشید که زمان عبادت و هم زمان مقارن با افزایش هورمون های استرس زا کورتیزول،(6) آدرنالین(7) و گلوکو کورتیکوئیدها (8) است یک توصیه و راهبرد بسیار مفید برای سلامت جسمی – روانی است (9)
شواهد و مشاهدات علمی نشان داده است که انسان در تمام ساعات شبانه روز انسان دارای ساعت های زیستی یا نظم طبیعی است. در صورتی که روال زندگی و برنامة کاری، باهم هماهنگ باشند، حفاظت، سلامتی و طول زندگی انسان افزایش می‌یابد. ساعات نماز نیز براساس همین نظم زیستی است. «خداوند را پیش از طلوع خورشید وغروب آن، و ساعاتی از شب تاریک و روز روشن، ستایش کن و تسبیح بگو». (طه: 130)

  
  


 

 




 



 


تأثیر شعایر دینی بر بهداشت روانی جوانان(1) چگونگی اثرات مذهب و شعایر دینی و مذهبی بر روان و جسم
 

پرسش این است که شعایر دینی و مذهبی به چه علت و با چه راه کارهایی می‌توانند بر روان و جسم انسان تأثیرهای مثبتی داشته باشند؟
عوامل فرهنگی و اجتماعی، از طریق مکانیسم کورتیکو و جتایتو (17) (قشری – نباتی) باعث تغییر فیزیولوژیکی می‌شوند. بدین معنا که محرک های محیطی، خواندن نماز، ذکر و.... از راه مراکز قشری مغز و ارتباط متقابل آنها با مراکز غدد تالاموس (18) وهیپوتالاموس، (19) مفهوم و رنگ عاطفی پیدا می‌کنند. (20)
از سوی دیگر، این مراکز با غدة هیپوفیز (21) در ارتباط ‌اند و هپیوفیز فعالیت غده های دیگر، از جمله غدد تیرویید و فوق کلیوی را تنظیم می‌کند. بدین صورت، یک امر محیطی و اجتماعی از طریق مکانیسم کورتیکو و جتایتو، در یک پدیدة فیزیولوژیک اثر می‌گذارد. این بدین معناست که تحریک هیپوفیز توسط هیپوتالاموس و آن هم با تأثیر گذاشتن بر از قشر مغز و ترشح هورمون های استرس زا باعث می‌شود که فرد در برابر فشارهای روانی مقاومت نشان دهد. همین فرآیند با تأثیر گذاشتن بر غدة تیرویید و غدد دیگر، باعث افزایش سوخت وساز بدن، و افزایش انرژی جسمی و روانی می‌گردد. (22)
حتی در بررسی های انجام شده، مشخص شده است که دعا، نیایش و دیگر شعایر دینی و انواع مدیتیشن ها، با استفاده از راه کار کورتیکو و جتایتو بر روی سلول های دفاعی بدن، همچون پادتن ها اثر گذاشته و مقاومت بدن را در برابر بیماری های جسمی مزمن، مانند سرطان، و بیماری روانی مزمن، همچون اسکیزوفرنی افزایش می‌دهد.
برگین (23) (1991) معتقد است که اندیشة مذهبی، به دلایل زیر، تأثیرات مثبت و پیامدهای مناسب بر وضعیت روان شناختی افراد دارد:
1.مذهب معنایی برای زندگی فراهم می‌سازد (چیزی که بتوان برای آن زیست و برای آن مرد)؛
2. امید و خوش بینی را فراهم می‌آورد؛
3. به افراد مذهبی، احساس کنترل توسط خداوند را می‌دهد که احساس عدم کنترل شخص را جبران می‌کند؛
4. راه و روش زندگی بهتر را برای فرد فراهم می‌آورد؛
5. هنجارهای مثبت اجتماعی ایجاد می‌کند که خود، حمایت های اجتماعی را برمی‌انگیزند.
از سوی دیگر، راه کارهای موجود در شعایر دینی و مذهبی، همچون آرام سازی و تخلیة هیجانی، از راه کارهایی هستند که باعث آرامش و کاهش دردهای جسمی و روانی می‌شوند.
1. آرام سازی: همان گونه که ذکر شد، آرام سازی دینی اساساً شیوه‌ای مطلوب برای کاهش دردهای بشری است. یکی از مصادیق ایجادکنندة آرامش در فرهنگ اسلامی، نماز است. در احادیث و روایات فراوانی، مسئله دست یابی به آرامش به وسیلة نماز، در سیرة ائمه و معصومین (ع) آورده شده است؛ برای مثال، داستان بیرون کشیدن تیر از پای حضرت علی (ع) هنگام نماز یا زمانی که پیامبر اکرم(ص) هنگام نماز به بلال می‌فرموند: ای بلال، ما را به آرامش برسان، مواردی از مسئله آرام سازی هستند.
همچنین، در احوال بزرگانی چون شیخ الرئیس ابوعلی سینا آمده است که هر گاه در حل مسئله‌ای فرومی‌ماند، دو رکعت نماز به جای می‌آورد. نماز از جمله عبادتی است که در ایجاد حالتی از آرام سازی کامل، آرامش روان و آسودگی عقل در انسان نقش اساسی دارد.
حالت آرام سازی، آرامش روان و آسودگی ناشی از نماز، از نظر روان شناسان، دارای اهمیت است؛ افزون براین، مؤمن پس از نماز، به دعا و نیایش به درگاه باری تعالی (تعقیبات نماز) می پردازد که این، خود به تداوم آرامش روانی برای مدتی پس از نماز کمک می‌کند.(24)
2. تخلیة هیجانی: یکی از جنبه های ارزنده و مهم نهادهای مذهبی، وابستگی و دل بستگی روحانی شدیدی است که یک مذهب به پایه های اصول اعتقادی آن دارد؛ به گونه‌ای که خالصانه و آگاهانه به آن عشق ورزیده، دستورهای آن را تعبداً اجرا می‌کند. یکی از مصادیق این عشق و اعتقاد را می‌توان در زیارتگاه ها و قبور ائمه (ع) و امام زاده ها، همچون مشهد مقدس دید. در این مکان مقدس، همه ساله زائران بسیار زیادی اعم از پیرو جوان سر از پا نشناخته و نیازمند و معتقد، خالص، سرشمار از هیجان ها و احساسات مذهبی، گرد حرم مطهر تجمع می‌کنند و بجز دعاهایی که به صورت گروهی یا فردی خوانده می‌شوند، بیشتر زائران، محکم به ضریح چسبیده، آن را می‌بوسند و در آغوش می‌کشند و امام را با تمام آرزوها و غصه های خود مورد خطاب قرار می‌دهند و به یاری می‌طلبند.
اثرات روانی بر قراری چنین ارتباطی با امام (ع) موضوعی واقعی است و این تجربه، اغلب با علاقه، وفاداری و خلوص نیت فرد ارتباط دارد. بدیهی است که از نظر مذهب شیعه، غیر از برداشت های بالا، نکات و اهداف عمیق تری نیز در زیارات عتبات متبرکه نهفته است.(25)
در فرایند زیارت و در آغوش کشیدن ضریح، راه کار کورتیکو و جتایتو بکار می‌افتد و همان اثرات فیزیولوژیکی دعا و نیایش، یعنی افزایش سلول های دفاعی بدن و افزایش فعالیت غدد مختلف بدن، ایجاد می‌کند.

نتیجه گیری
 


در این بررسی اجمالی تلاش شده است تا با مروری کوتاه، مبانی نظری و تحقیقی موجود، دربارة تأثیر شعایر دینی (دعا، نیایش، زیارت و...) بر بهداشت روانی بررسی شود:
1. عقیده براین است که یکی از راه های اساسی و پر اهمیت که بشر می‌تواند به کمک آن از ابتلا به بیماری های جسمی، روانی و اجتماعی پیشگیری کند، دعا، نیایش و نماز به بارگاه حق تعالی است. با کمک گرفتن از دین، نماز و نیایش، انسان به منبع بی پایان قدرت الهی وابسته شده و احساس اعتماد به نفس کرده، آغاز به فعالیت می‌کند و هر گز نا امیدی را به خود راه نمی‌دهد.
2.همة فعالیت های بدن تحت تأثیر دو سیستم عصبی و هورمونی قرار دارد. هر گونه اطلاعات واردشده به سیستم عصبی، نخست در بخش های مختلف مغز تجزیه و تحلیل قرار می‌شوند و براساس نوع اطلاعات، واکنش های متفاوتی به آنها داده می‌شود که این اثرات، یا از طریق راه های عصبی و یاهورمون های ترشح شده از غدد انجام می‌گیرند.
3. سیستم قشری – نباتی یک سیستم مغزی است که از طریق آن، می‌توان تأثیرات مطلوب شعایر دینی را تبیین کرد. توسل به امامان، دعا، نماز، و زیارت،ابتدا توسط قشر مغز دریافت می‌شوند و با توجه نیت و قصد نیروبخشی و افزایش توانایی، این اطلاعات در سیستم عصبی تجزیه و تحلیل می‌گردند و به سیستم ایمنی و غدد دستورصادر می‌شود که در برابر فشار روانی یا بیماری مقاومت نشان دهد. سلول های دفاعی بدن، از سیستم های مختلف ترشح می‌شوند وهریک از آنها، فعالیت خود را در اعضای مختلف انجام می‌دهند؛
4. با توجه به بررسی های انجام شده در مسائل دینی و علمی، می‌توان گفت که برای انجام پژوهش های دینی و علمی، می‌توان پیش فرض های لازم را از احادیث، روایات و آیات قرآنی برگرفت و براساس آنها، فرضیه های علمی تدوین و سپس به مرحلة آزمایش گذشته شوند؛ بنابراین، می‌توان براساس پیش فرض های دینی، علمی را بنا نهاد؛ چراکه در دین، در زمینة تأثیرات مثبت و مضر بسیاری از یافته های نوین علمی، مطالبی نهفته بود که با پیشرفت علم و فنّاوری، بیشتر آنها تأیید شده‌اند.




  
  

به حرفم گوش بده


 
خانواده- محمد امین جلیلوند:
امنیت روانی اعضای خانواده در محیط خانه و جامعه به آسایش و آرامش روان مربوط می‌شود.
می‌دانیم بهداشت روان چیزی فراتر از فقدان یا نبود بیماری است، به‌گونه‌ای دیگر می‌توان گفت: بهداشت روان حالتی از رفاه است که در آن فرد توانایی‌هایش را بازمی‌شناسد و قادر است با استرس‌های معمول زندگی تطابق حاصل کرده و از نظر شغلی مفید و سازنده باشد و به‌عنوان بخشی از جامعه با دیگران مشارکت و همکاری داشته باشد.بهداشت روان به همه ما مربوط است نه فقط به کسانی که از بیماری‌های روانی رنج می‌برند.


بهداشت روانی افراد متأثر از عوامل متعددی است، اگرچه این عوامل به‌صورت جداگانه مورد مطالعه قرار می‌گیرند ولی در واقع این موضوع چندوجهی متأثر از یکدیگر است. بدین‌معنی که افراد به‌علت شرایط محیطی یا عوامل فردی تعادل و آرامش روحی‌شان دچار تغییراتی می‌شود و هرچه شدت این عوامل زیادتر باشد، تأثیر و تهدیدش بیشتر خواهد بود. عواملی همچون عدم‌برآورده شدن نیازهای اولیه، ناکامی، استرس، یادگیری، مسائل اجتماعی و رسانه‌های جمعی و… از عمده‌ترین تأثیرگذاران بر بهداشت روانی هستند.


تامین و ارتقای سلامت روان زنان نیاز به توجه جدی به سلامت و حقوق زنان دارد. تامین این سلامتی ابعاد متفاوتی دارد که بخشی به‌عهده جامعه، والدین و فرزندان و بخشی به‌عهده مردان است و در این میان نقش مردان در ارتقای سلامت روان زنان از اهمیت خاص و چشمگیری برخوردار است. نقش مادری زن اگر به خوبی موردتوجه قرار گیرد زن را در جایگاهی بسیار بالاتر و مؤثرتر از مرد در جامعه انسانی قرار می‌دهد، اما تفکر مادی به‌گونه‌ای در به ابتذال کشاندن زنان تلاش کرده که این موجود متعالی امروز به بازیچه‌ای در دستان هوس‌بازان شیطان‌صفت تبدیل شده است. با تأسف و شرمساری باید گفت که در دنیای مدرن، تجارت زنان و دختران پس از مواد‌مخدر از سودآورترین انواع قاچاق به‌شمار می‌آید.


مقام زن به‌ویژه نقش مادری او در پیشگاه خداوند و اولیای دین بسیار بلند و ارزشمند است. پیامبر گرامی(ص) می‌فرماید: (بهشت زیر پای مادران است) جالب آنکه این سخن نه‌تنها، یادآور یک وظیفه اختصاصی بلکه بیانی حق‌شناسانه و تشکرآمیز از زن، به‌عنوان مادر است. این تشکر اختصاصی حضرت حق از زن در برابر مرد، نشان از تکریم مادر بودن و بزرگی منزلت وی در بارگاه قدس الهی است.


مردان اگر تمایل به ارتقای سلامت روان همسرشان و برخورداری از خانواده سرآمد، پایدار و مستحکم و کارآمد دارند و درصدد تربیت فرزندان شکوفا هستند و ایجاد رابطه‌ای صمیمانه با او را در سر دارند، بایستی به نکات زیر توجه خاص داشته باشند:


- زنان را درک کنید: شما باید نیازهایشان، عواطفشان، شادی، ناراحتی، سرزندگی، کسالت و خوب و بدشان را درک کنید. به‌ویژه اگر مورد بی‌مهری قرار گرفته‌اند، باید موقعیت آنان را درک و با آنان همدلی کنید.


- زن‌ها گفت‌وگو را دوست دارند: زن با صحبت کردن تخلیه می‌شود. اگرچه به‌نظر شما او در صحبت کردن افراط می‌کند، هرگز او را از گفتن باز ندارید.


- به حرف‌های آنان گوش دهید: اولین نشانه درک شما از زن این است که به صحبت‌هایش به دقت و باتوجه گوش دهید. هنگام صحبت او با دست‌هایتان بازی نکنید روزنامه نخوانید، سرتان را بالا بیاورید، صمیمانه نگاهش کنید و…


- از بیان راه‌حل‌های کوتاه و قطع گفتار او خودداری کنید: با سرعت چاره‌جویی و تدبیر نکنید. زن نمی‌گوید که شما چاره‌جویی کنید بلکه می‌گوید تا مسئله را بیان کرده باشد، برای مثال: می‌گوید سرم درد می‌کند. نگویید: برو دکتر. بگذارید به صحبت‌ها ادامه دهد.


- از او بخواهید تا احساساتش را بیان کند: نه‌تنها از گوش کردن اجتناب نکنید، حتی از او پرسش هم بکنید تا بیشتر توضیح دهد و حرف بزند.


- زن به توجه نیاز دارد: به او توجه کنید، به نیازهایش، به لباس‌هایش، به‌صورتش، به فعالیت روزانه‌اش. برای مثال وقتی او کفش تازه خریده و به شما می‌گوید چطوره؟ فقط با یک کلمه (خوبه) نظر خود را ندهید. این نادرست است. شما باید به وجد بیایید. به‌دقت نگاه کنید و بگویید: برای پای تو زیباست.


- زن دوست دارد که به او احترام بگذارید: احترام به‌زن برای او خیلی لذت‌بخش است. مثلاً زمانی که هر دو، پای در ایستاده‌اید بگویید اول خانم‌ها و او جلو برود. هرگز زن را جلوی بچه‌ها، فامیل و غریبه‌ها خرد نکنید.


- زن از اینکه موردعلاقه است، لذت می‌برد: اساساً زن بیش از مرد، به صمیمیت نیاز و توجه دارد، با او صمیمی شوید و احساس دوست داشتن خود را در گفته‌ها و رفتار به او نشان دهید. مثلاً با کلام و صورت زیبا او را صدا کنید. در خانه و در حضور او لباس تمیز بپوشید.


- زن به اعتبار نیاز دارد: احترام و توجه شما به او اعتبار می‌دهد؛ به‌ویژه در حضور دیگران و تا حد زیادی این شما مردانید که به او اعتبار می‌دهید.


- به زن قوت قلب بدهید: به او بگویید که دوستش دارید، بگویید که همیشه حمایتش می‌کنید، بگویید که تنهایش نمی‌گذارید، بگویید که حجم عمده‌ای از مشکلات زندگی او را به دوش می‌کشد، بگویید که او کانون محبت است و خانه بدون او روح ندارد.


- هرگز همسر خود را با دیگران مقایسه نکنید: در حضور همسرتان از زنان دیگر چه به‌صورت تمجید، یا انتقاد و ایراد صحبت نکنید. این مسئله حساسیت آنها را برمی‌انگیزد.


- همسر خود را با القاب زیبا و پسندیده موردخطاب قرار دهید: چنان که رسول خدا(ص) همسرش را حمیرا (گل سرخ) خطاب می‌کرد.


- ابراز محبت کنید: به شکل مستمر محبت خود را به او ابراز کنید و گاهی از طریق هدیه دادن به مناسبت‌های مختلف (سالگرد ازدواج، تولد و…) به همسرتان، آن را عملاً تأیید کنید.


- فداکار باشید: در زندگی گذشت و از خودگذشتگی را پیشه کنید.


 


20/10/90::: 5:43 ع
نظر()
  
  


 


حرکت در مسیر جهاداقتصادی ،اقدامی همه جانبه را می طلبد تا همه افراد جامعه را به تلاش و کوشش ترغیب کند ،برای اینکه هر فردی باهر سرمایه ای بتواند کارکند و درآمد کسب کند باید محیطی مناسب برای کسب و کار همه افراد جامعه ایجاد کرد. این مقاله خلاصه نتایج 2 نظرسنجی است که از 250 فعال اقتصادی صورت گرفته و از آنها خواسته شده تا موانع محیط کسب و کار و همچنین مشکلات خود را در ارتباط با دستگاههای مرتبط بیان کنند.




شلاق در محل کار

بر اساس آماری که اتاق بازرگانی ازرتبه محیط کسب و کار ما در بین کشورهای  جهان ارائه کرده است، طبق شاخص بانک جهانی،که نحوه شروع به کار،نحوه کسب مجوز،انجام کار و نحوه پایان کارو... را در نظر می گیرد،کشور ما رتبه128 را دارد.طبق شاخص آزادی اقتصادی،رتبه ما 112،بر اساس جمع تورم و بیکاری رتبه28 تا30،طبق شاخص رقابت پذیری اقتصادی، امید اقتصادی و ... رتبه 160 را داریم. که هیچکدام مناسب نیست و کار بیشتری در این زمینه می طلبد.وضعیت نامناسب  در تمامی این شاخص ها انعکاس دهنده شرایط نامطلوب بازار کسب و کارایران در بین کشورهای جهان است.


از250 فعال اقتصادی که در بازارهای داخلی مشغول به فعالیت اند،خواستند تا موانع شان را به ترتیب اولویت مشخص کنند.آنها 16 مانع را به این ترتیب مشخص کردند:


1. پاسخگو نبودن و متعهد نبودن شرکتهای دولتی نسبت به پرداخت دستمزد.اینکه شرکتهای دولتی به موقع تعهدات خود را در قبال اشخاص حقیقی و حقوقی انجام نمی دهند و در پرداختهای خود تاخیر دارند.


2. دریافت تسهیلات از بانک ها و تامین مالی شرکتها.افراد برای گرفتن وام و تسهیلات آغاز کار و یا تجهیز کارگاه با مشکل مواجه هستند.


3. بازار سرمایه، قدرت تامین مالی را ندارد.کمتر از 10% نیاز به سرمایه را تامین مالی می کند.


4.نرخ بالای بیمه اجباری برای کارفرمایان که 23% است.چرا تامین اجتماعی نرخ بالایی را از کارفرما می گیرد و اینکه چرا شورای عالی تامین اجتماعی که شامل کارفرمایان، تولیدکنندگان و کارگران بود را منحل کردند.  


5.برگشت چک های مشتریان، شاید از دلایل آن این باشد که قوه قضاییه از حالت کیفری خارج شده است.البته مهمتر از آن شفاف نبودن فضای کسب و کار افراد و عدم آشنایی آنها با قوانین است که شرایط را برای افراد سودجو محیا می کند.




 کالاهای با قیمت پایین واغلب  کیفیت کمتر از کالاهای داخلی وقتی به صورت قاچاق و بی رویه وارد بازار می شوند، تولید کننده داخلی از تولید باز می ماند  و سهم بازارش را از دست می دهد




6. زیاد بودن تعطیلات رسمی در کشور.130 روز تعطیلات ! یعنی بیش از 35% ایام سال کارگاهها و تولیدی ها متوقف می شوند، که ضرر زیادی به تولیدکننده وارد می کند.سرمایه ای که صرف خرید تاسیسات و تجهیزات شده است، بلا استفاده می ماند.


7. تحریم های بین المللی، می توان اینگونه برداشت کرد که وجود موانع متعدد داخلی در بسیاری از موارد از عوامل خارجی تاثیرگذار تر است.چنانچه غیر از این بود تحریم های خارجی در مرتبه هفتم از اهمیت قرار نمی گرفت و رتبه اول را به خود اختصاص می داد.


8. تثبیت نرخ ارز و تورم ، به طور کلی دخالت در روند عادی بازار نتیجه ای جز بدتر شدن شرایط و برهم زدن تعادل ندارد.سیکل های تجاری در تمام اقتصادها وجود دارد،رکود بعد از دوره ی تورم مجددا به  رونق مبدل می شود اگر عوامل به درستی عمل کنند وقیمت ها واقعی باشند و دخالت زیادی صورت نگیرد.


9. تعدیل نیروی کار با مشکل مواجه است. قانون اجازه ی جابه جایی نیروی کار را نمی دهد. گاهی کارفرما می خواهد نیروی متخصص را جایگزین کارگر ساده کند ،باید اجازه تعدیل نیروی کار در مواقع لزوم به کارفرما داده شود.


موارد دیگر درروز17/10ارائه می شود

 


17/10/90::: 8:0 ص
نظر()
  
  

 9دی 1388  بصیرت دینی و پیروی از ولایت فقیه را مهم‌ترین عامل در توسعه و اعتلای جامعه اسلامی دانست که باید مورد توجه آحاد جامعه باشد.


 محمدامین جلیلوند به ایرنا افزودبا توجه به جایگاه ولایت و بصیرت در واقعه عاشورا، ملت بزرگ ایران نیز برای خنثی کردن توطئه‌های دشمنان باید بصیرت و ولایتمداری را سرلوحه کار خود قرار دهند که از جمله این موارد امر به معروف ونهی از منکر در جامعه است وی در ادامه با بیان اینکه اجرایی شدن امر به معروف و نهی از منکر در جامعه از بسیاری از انحرافات جلوگیری خواهد کرد، اظهار داشت: در حوادث و اتفاقات اخیر اگر تعداد محدودی از افراد که موجبات این اغتشاشات و فتنه‌ها را پدید آوردند به امر به معروف و نهی از منکر توجه می‌کردند از بسیاری از این فتنه‌ها و آشوب‌ها جلوگیری می‌شد.
جلیلوند خاطرنشان کرد: بصیرت در نهضت حسینی سبب شد که از قیام امام حسین (ع) به عنوان نهضت آگاهانه یاد شود.
وی تصریح کرد: بصیرت مهم‌ترین مسئله روز کشور است که باید مورد توجه آحاد جامعه قرار گیرد.
وی افزود: داشتن بصیرت عامل ثبات قدم در مسیر انقلاب است که عدم وجود آن نیز موجب بروز حوادث پس از انتخابات شد.
وی ادامه داد: قیام امام حسین(ع) در مسیر تکلیف الهی، اصلاح امت اسلامی، حفظ دین و ارزش‌ها، عدالت‌خواهی، انجام فریضه امر به معروف و نهی از منکر بوده است. 
امین گفت: مردم اعتقاد و ارزش‌های خود را با کاخ پوشالی استعمارگران عوض نکرده و این را با حضور پرشور خود در آیین‌های عزاداری ایام محرم به تمامی جهانیان نشان می‌دهند.


  
  


 


 وقتی نام جهاد اقتصادی شنیده می شود،شاید اولین مفهومی که به ذهن می رسد،اقدامی تخصصی است که تنها طیف خاصی از افراد جامعه را شامل می شود،افرادی که فعالان سیاسی هستند ،یا کارشناس اقتصادی هستند . اما واقعیت این است که...




 


جهاد اقتصادی

وقتی نام جهاد اقتصادی شنیده می شود،شاید اولین مفهومی که به ذهن می رسد،اقدامی تخصصی است که تنها طیف خاصی از افراد جامعه را شامل می شود،افرادی که فعالان سیاسی هستند ،یا کارشناس اقتصادی هستند . اما واقعیت این است که این مفهوم به تنهایی هیچ کدام از این مضامین را در بر نمی گیرد،بلکه گستره آن همه ی افراد جامعه را پوشش می دهد و هر فردی با هر تخصص یا حرفه ای می تواند در اجرای این هدف قدم بردارد و نقش آفرینی کند.به طور کلی ماهیت حرکت جهادی این گونه است که تمام طیف جامعه را در بر می گیرد،ما دراین مقاله نمی خواهیم به بررسی بعد جهادی این مفهوم بپردازیم بلکه هدف بعد اقتصادی آن است. تنها استفاده ای که از کلمه جهاد میکنیم همین جامعیت این مفهوم است. بنابراین جهاداقتصادی  تنها شامل فعالان اقتصادی در بازار کار و سرمایه نمی شود،بلکه زنان خانه دار را نیز شامل می شود.


اما در حقیقت یک بانوی خانه دار چگونه می تواند در این عرصه مفید واقع شود؟آیا بستر مناسب برای فعالیت این گروه ازافراد جامعه فراهم شده است؟ و یا به طور کلی پیش نیازهایی لازم است یاخیر؟


اگر بخواهیم نگاهی به تاریخچه حضور زنان خانه دار در فعالیت های اجتماعی و سیاسی بیندازیم، نزدیکترین نقطه روشن در زمان جنگ بود،در واقع به سالهای آغازین انقلاب می رسیم. در سالهایی که به واقع جنبشی همه جانبه اتفاق افتاد.بانوان و دختران در این برهه از زمان نقش بسزایی داشتند،نخستین و مهمترین نقش آنها اداره و حمایت از کانون خانواده در شرایط دشوار بود که با سعه صدر، بسیاری از مشکلات را در نگاه  سربازان جبهه ی حق، سهل می کردند.شرکت آنها در فعالیت های فرهنگی و آموزشی ،استفاده مفید ازنیروی کارجدیدی بود که تا ان روز بالقوه مانده بود . منظور ما ازیادآوری آن روزها این است که بدانیم امروز هم در نقطه حساسی از تاریخ ایستاده ایم.جایی که باید نقطه عطفی شود برای آیندگان.بنابراین باید بکوشیم تا تمام نیروهای بلقوه در کشور را فعال کنیم.هر کس به نوبه خود و به اقتضای شرایط و امکانات خود.




بانوان درشرایط دشوار اقتصادی که بیشتر افراد جامعه را درگیر خود کرده است،با مصرف درست و بهینه و با مدیریت منابع موجود، می توانند گامی موثر در جهت بهبود شرایط در محیط خانواده ایفا کنند.همچنین با تربیت درست فرزندان،فرهنگ استفاده مطلوب و عدم اسراف را در جامعه ترویج دهند .




بانوان درشرایط دشوار اقتصادی که بیشتر افراد جامعه را درگیر خود کرده است،با مصرف درست و بهینه و با مدیریت منابع موجود، می توانند گامی موثر در جهت بهبود شرایط در محیط خانواده ایفا کنند.همچنین با تربیت درست فرزندان،فرهنگ استفاده مطلوب و عدم اسراف را در جامعه ترویج دهند.


متاسفانه در حال حاضر کشور ما درگیرفرهنگ رفاه طلبی افراطی و مصرف بیش از توان تولیدی است.


اصولا در جامعه ای تورم ایجاد می شود که تقاضای کالاها بیشتر از عرضه آنها باشد.وقتی در جامعه فرهنگ پس انداز جایی نداشته باشد ، نقدینگی افزایش می یابد و قیمت کالاها هر روز بالاتر می رود.


از کجا باید درست شود؟از خانه با مدیریت صحیح اقتصادی وپس انداز، یا از جامعه با کم کردن مخارج دولتی و یا برنامه ریزی صحیح؟


درحال حاضر بحث ما در رابطه با بانوان و نقش آنها در توسعه است.بنابراین دولت وتصمیمات دولتی را کنار می گذاریم و تنها درچارچوب خانواده ادامه می دهیم.


سرمایه-کار

جهاد اقتصادی را می توان توسعه و رشد همه جانبه تلقی کرد.با این تلقی، درست است که نقش بانوان خانه دار را در توسعه بررسی کنیم.اولین نقش،همان توسعه فرهنگ خانواده است.که با تربیت درست فرزندان عملی می شود.شاید سؤال ایجاد شود که تربیت صحیح فرزندان چه ارتباطی با جهاد اقتصادی دارد؟


واقعیت این است که جهاد اقتصادی،امری نیست که تنها امسال به آن می پردازیم ،بلکه راهی است که باید امتداد داشته باشد تا به نتیجه برسد.بنابراین حرکتی که امروز آغاز شده ،فردا به دست جوانانی سپرده می شود که اکنون در کانون خانواده پرورش می یابند.


نقش حمایتی بانوان در خانواده،تأثیر بسزایی در روحیه کار و تلاش اقتصادی مردان دارد.اما از این نقش که بگذریم به تأثیر زنان در مدیریت و برنامه ریزی خانواده می رسیم.


مهمترین پیش نیاز برای رشد،برنامه ریزی صحیح است.این مهم چه در خانواده و چه در بعد جامعه، اهمیت بسیار دارد.اساسأ تا برنامه ریزی نباشد و افقی مشخص نشود حرکت سمت و سوی درستی پیدا نخواهد کرد.اگر خانواده ها برنامه ریزی درستی برای آینده خود و فرزندان خود داشته باشند،می توانند با صرف منابع کمتر به اهداف خود برسند.بخشی از این منابع هزینه مالی و برخی هزینه فرصت بردوش خانواده ها می گذارد.زمانی که یک بانوی خانه دار در خانه برای اداره امور منزل صرف می کند،هزینه ای دارد،در واقع او می توانست در آن فرصت به فعالیت اقتصادی پرداخته و درآمد کسب کند.بنابراین باید برای این زمان برنامه ریزی کرد.اما برنامه ریزی تنها به این مفهوم نیست،برنامه ریزی برای بودجه خانواده یا همان دخل و خرج خانواده بسیار مهم است.




واقعیت این است که جهاد اقتصادی،امری نیست که تنها امسال به آن می پردازیم ،بلکه راهی است که باید امتداد داشته باشد تا به نتیجه برسد.بنابراین حرکتی که امروز آغاز شده ،فردا به دست جوانانی سپرده می شود که اکنون در کانون خانواده پرورش می یابند .




شاید بگویید، در شرایطی که ثبات اقتصادی وجود ندارد .برنامه ریزی هیچ ضمانت اجرایی ندارد بنابراین سودی هم نخواهد داشت.این امر تاحدودی صحیح است در واقع درست است که در شرایط عدم اطمینان،ممکن است برنامه ریزی ها درست از آب درنیاید.اما این به این مفهوم نیست که همه شرایط در یک آن تغییر خواهد کرد.حتی اگر اینگونه شود باز هم افرادی که برنامه ریزی کرده اند،بهتر با شرایط جدید روبرو خواهند شد.بنابراین بهتر است هر خانواده برای آینده اقتصادی،تحصیلی و شغلی افراد خود برنامه ریزی انجام دهد و با مدیریت صحیح  آن را به اجرا در بیاورد. 


13/10/90::: 8:0 ص
نظر()